Ramallah - Israël & Palestina (2022)

Ramallah - De Westelijke Jordaanoever

Alhoewel de stad Ramallah maar 15 km van de stad Jerusalem vandaan ligt is het een intense operatie om de plaats te bezoeken. Met een internationaal paspoort is het mogelijk om de gebieden in de west-bank te bezoeken als Israëliër kan dit echter niet. Het zal waarschijnlijk zijn vanuit veiligheid overwegingen wordt mij verteld.
Maar ik kan het niet helpen om te denken dat als de bevolking van een land echt zou zien en begrijpen wat zich achter de muur in de westerlijke jordaanoever ontvouwt. Of er wel voldoende draagvlak zou zijn voor een niemandsland binnen de eigen grenzen. Rond de Westbank zijn er verschillende checkpoints. Daarvan is Qalandia er ook een en tevens de grootste.

Het doorlopen van het Qalandia checkpoint gaat relatief makkelijk als je vanuit Oost - Jerusalem naar de west bank reist. Om de reis naar het checkpoint te maken. Rijden erop bepaalde dagen alleen Arabische bussen. Ik merk voor de verandering dat de bus gevuld is met mensen die op mij lijken en mijn familieleden. Er wordt wat Arabische gesproken maar niet veel, er heerst een gemoedelijke stemming in de bepakte bus.

Eenmaal aangekomen stappen de mensen de overladen bus uit en lopen tegelijkertijd naar de metalen draaihekken, Ik draai mij om een neem een moment om de mensenmassa te aanschouwen, ik zie mannen, vrouwen en kinderen de korte astand van bus naar draaihekken bewandelen. Het doet denken aan een scenes uit de film childeren of men (2006). Het thema deed mij op momenten niet tekort aan de politieke situatie in het land bedenk ik mij.

De grens wordt bewaakt door het Israëls leger lees ik in de Lonely Planet, maar het maakt de autoriteiten klaarblijkelijk niet uit wie de westbank binnenstapt. Ik zie namelijk geen actieve bewaking alleen metalen draai hekken en een grote muur met prikkeldraad die niet zou misstaan als onderdeel van een gevangenis.

Eenmaal door de metalen poortjes, pak ik een gedeelde taxi voor 3.5 sjekel die mij binnen 20 minuten naar het centrum van Ramallah brengt. Ik schrik van de armoede die ik op straat en in mijn omgeving tegenkom kijkend vanuit het raam in de kleine bus. Dit is niet vergelijkbaar met andere plaatsen in het land merk ik op. Verontwaardigt en beduusd stap ik uit het kleine busje. Ik bevindt mij op het centraal busstation van Ramallah.

De omgeving ziet er vervallen en vertalen uit. Het doet mij veel denken aan verschillende plaatsen die ik heb bezocht in Marokko jaren geleden. De paniek en angst slaat toe, Ik moet verkeerd ingestapt zijn dit kan niet kloppen denk ik. Hoe kan het dat ik in alle plaatsen die ik tot dusver heb bezocht in Israël nu op zo’n locatie terecht ben gekomen. De realisatie dat met het doorlopen van het checkpoint een andere wereld binnengestapt ben zonder dat echt door te hebben gehad werkt onthutsend tot mij door.

Ik vraag de chauffeur om mij weer terug te brengen waar ik 20 minuten geleden was naar Qalandia checkpoint. Hij begrijpt mijn verwarring niet en probeert nog wat mensen aan te spreken die voorbijlopen vragend of ze Engels spreken zodat ze mij kunnen helpen. Op mijn verzoek rijdt hij mij bijna terug, de motor al opnieuw gestart. Ik alweer ingestapt, maar dan spreekt de chauffeur een jonge vrouw aan die toevallig voorbijloopt, ze draagt een hoofdoek en ziet er welgesteld uit, ze komt naast ons staan in haar geparkeerde witte moderne Volkswagen met een designer tas op de bijrijders zit merk ik later op.

Ik stap uit loop naar haar auto toe en vraag aan haar of ik op de juiste locatie ben al wijzend op de kaart van Ramallah die in de Lonley planet. Ze spreekt een paar woordjes Engels en kan mijn vertellen dat het centrum 10 minuten lopen is, ze stelt zelfs voor om mij een lift te geven naar het centrum. Twijfelend sla ik het aanbod af. Met haar vriendelijke en bekommerende blik stelt ze mij gerust, ongetwijfeld zag ze in mijn ogen een moment van paniek van een jonge die dacht verdwaald te zijn in een vreemd land. Ik dank haar met het weinige Arabisch dat ik ken en plaats een hand op mijn hart zoals ik mijn moeder vaker heb zien doen en spreek het woord shukran. uit blijk van waardering, ze lacht geruststellend naar mij. Ik dank haar nogmaals voor het aanbod en vervolg mij reis naar het centrum te voet.

Het centrum ziet net zo als het bus station van zojuist vervallen uit, de gebouwen verlaten en leeg of worden niet onderhouden. De gebouwen rond de rotonde hangen vol met oude billboards van Coca-Cola en Dell van zo’n 30 jaar geleden. Waarschijnlijk uit een tijd dat er nog geen muur stomd en buitenlandse bedrijven nog kansen zagen in het gebied.

Ik loop vanuit de straat een open en vervallen winkelcentrum binnen waarvan niks afgemaakt is, het gebouw staat er braak bij. De roestvrij stalen rotrappen van 4 etages zijn bevestigd maar het gebouw is verre van compleet. Later beseft ik mij dat het project niet lopend is maar dat de tijd hier stil staat. Verder in het centrum van Ramallah is er wel wat beweging er zijn mensen, ik zie in de avond dure auto’s voorbij rijden. Voor het stadhuis wordt er een kerstmarkt georganiseerd. Er heerst een gemoedelijke sfeer. Af en toe zie ik wat mensen poseren voor het in grote letters geschreven kunstwerk ‘’ I Ramallah’’ dat doet denken aan de toeristisch trekpleister dat vroeger bij het museumplein stond in Amsterdam. ‘’ I Amsterdam’’.

Even verderop zie ik een naam die mij is geadviseerd door het hostel in Jerusalem. Stones, het is nog vroeg Ik zie er gezinnen zitten en het WK staat aan op TV. Naast de tafel waar ik plaats neem, zitten drie mannen de wedstrijd te kijken op een van de schermen. Ze roken shisha en de tafel is gevuld met lege flesjes Heineken. Ik bestel ook een shisha en drink een Heineken terwijl Portugal lijkt te winnen van Zuid-Korea. Langzaam maar zeker begin ik mij meer op mijn gemak te voelen. Maar eten kan ik nog niet de indrukken van de dag zijn te heftig. Het wordt donker en ik heb nog geen slaapplaats voor de nacht. Via booking lukt het mij een hotelkamer te reserveren tegenover het stadhuis niet ver lopen van het restaurant en toevallig uitkijkend op de kerstmarkt.

Tijdens mijn nachtelijke wandeling door de stad zie ik mannen in cafés shisha roken. Ik zie jongeren, buiten kaartspelletjes spelen eveneens lurkend aan hun shisha. Er wordt gegeten en gedronken in duur uitziende restaurants Het is er niet groot maar de stad leeft en de mensen leven er ook. De volgende ochtend zie ik ook veel bedrijvigheid. Schoolgaande kinderen. Marktlui open hun winkels en er wordt bij kleine staan plaatjes brood op straat verkocht aan voorbijgangers.

Het verlaten van Ramallah is een hele opgave. Het voelt alsof je een gevangenis verlaat. Je moet een hekken systeem door dat zigzaggende je naar de douane poortje manoeuvreert, daar worden je spullen gecontroleerd overal staat bewaking met wapens zoals dat ook kan zien bij het openbaar vervoer als je de trein pakt in tel - Aviv – jaffa. dit alles doet mij denken aan een scene uit de film:Children Of Men(2006). Waarbij de protagnist naar een fictief vluchteling kamp Bexhill wordt vervoerd. Doet verassend veel denken aan gaza bedenk ik mij nu. Ik laat mijn paspoort zien met daarbij mijn blauwe visa kaart voor Israël en mag mijn weg vervolgen.

De opluchting die ik voelde toen ik weer aan de andere kant van de muur stond was groot. Maar tegelijkertijd had ik toen pas de tijd om te voelen waar ik zojuist ben geweest. Het raakte mij om te weten dat ik een gevangenis ben ingelopen en er met mijn papieren weer uit mocht en dat er vele zijn die ook die stap zouden willen maken maar dat gewoon niet mogelijk is. Dat men in een land Lock verkeert en opgroeit zonder echt de mogelijkheid op een beter leven. Dat de welvaart in een land zo oneerlijk verdeeld kan zijn doet pijn. Men in een situatie verkeert die het leven zo onmogelijk wordt gemaakt. In ieder geval voor een deel van de bevolking. Het centrum van Ramallah is daar een weerspiegeling van. De ontwikkeling ervan staat stil.

Oude billboards uit de jaren 80 en 90, verlaten panden een winkelcentrum waarvan ik dacht dat die aanbouw was, maar in retrospectief staat het er al jaren zo bij en is het gebouw nooit voltooid. Ik voel verdriet, schaamte. Ik voel pijn voor een bevolking voor een land, voor wij als mensheid dat dit mogelijk is en dat de geschiedenis zich in bepaalde opzichte toch lijkt te herhalen. Iedereen lijdt onder het conflict dat is duidelijk. Maar wat ik op de Westbank heb gevoeld is schrijnend en pijnlijk om te moeten aanschouwen.

Ik hoop op dialoog ik hoop op vrede en dat daarmee de apartheid dat bestaat binnen het land teniet wordt gedaan zoals dat in tijden van oudere regimes die vergelijkbare normen hanteerde voor een deel van de bevolking.

Handala: created in 1969 by the late Palestinian political cartoonist Naji al-Ali.